Geschiedenis

Op 12 augustus 1835 is de eerste kerkenraad van onze gemeente bevestigd door ds. H.P. Scholte. De dienst werd gehouden in het achterhuis van Gerrit Demper aan de Lekdijk. (Deze heeft een belangrijke rol gespeeld in de beginjaren van de Afgescheidenen in Langerak. Er is van hem een 'eigenhandig geschrift' bewaard gebleven, waarin hij zijn bekeringsgeschiedenis vertelt.)

De volgende dag, 13 augustus,was er een kerkdienst in het weiland van Gerrit Demper, waar naar schatting tweeduizend mensen waren, gekomen van heinde en verre. De preekstoel was een boerenkar. De dienst duurde bijna drie uur. Na de dienst heeft ds. Scholte in 'zeker huis een boterham met koffy genuttigd' en is daarna vertrokken. Deze dienst had een bitter staartje. Er volgden veroordelingen op grond van de overtreding van een wetsartikel waarin stond dat een vergadering van meer dan twintig personen verboden was. Dit artikel stamde uit de tijd van de Franse overheersing. De toenmalige burgemeester was de afgescheidenen slecht gezind en liet hen gerechtelijk vervolgen. Gerrit Demper heeft in totaal ruim negenhonderd gulden boete betaald.

In 1839 bericht de burgemeester dat de afgescheidenen in de zogenaamde Waal een kerkgebouw in gereedheid hebben gebracht. Hij hoopt dat de 'woelgeesten' er nooit gebruik van zullen maken. Echter, in 1841 telt de gemeente 212 zielen, waarvan er 70 ten avondmaal gaan. Het gebouw dat als eerste kerk heeft dienst gedaan, is later omgebouwd tot pastorie en schoolmeestershuis en is thans in gebruik als woonhuis, Waal 5.

De tweede kerk is gebouwd in 1866 en is in gebruik geweest tot 1964. Ook die kerk is thans in gebruik als woonhuis. Aan de vorm van de gevel is te zien dat het een kerk is geweest. Het huidige kerkgebouw staat iets westelijker, onderaan de Lekdijk. Van al die gebouwen zijn het steeds leden van de familie van Gerrit Demper geweest die de eerste steen hebben gelegd. Twee van die stenen zijn ingemetseld in de hal van de huidige kerk.

Zo ademt de buurtschap 'de Waal' de geschiedenis van onze kerk. Ook heeft er vanaf 1866 een school gestaan. Die is later verhuisd naar de kern van Langerak. De Waal dankt zijn naam aan een wiel of waal ten gevolge van een dijkdoorbraak. De dijk is er vermoedelijk begin 18e eeuw doorgebroken, waarna men de dijk in een bocht om de wiel heeft gelegd. Daarna is de dijk, nadat de wiel weer was dichtgeslibd vanuit de Lek, doorgetrokken en de oude bocht van de dijk weer gedeeltelijk geslecht. Op de plaatsen waar huizen staan is deze verhoging nog goed te zien.

Algemene geschiedenis

Voor de algemene informatie over de NGK in Nederland willen wij u graag verwijzen naar de website van de NGK. Op deze website kunt u onder het kopje geschiedenis, de geschiedenis vinden van de NGK. Op deze pagina kunt u lezen over het ontstaan van de NGK, de dertiger jaren, de vrijmaking van 1944 en de scheiding van 1969.